Niet afwachten, maar doen

Voor een sabbatical moet je niet afhankelijk zijn van je baas of speciale regelingen, maar het heft in eigen hand nemen. De reacties zijn vaak positiever dan je denkt.

Een tijd iets heel anders doen. Wie droomt er niet van? Eindelijk die wereldreis maken. Een meditatiecursus in India volgen. De Stille Oceaan bezeilen. Swahili leren. Engelse les geven in een ontwikkelingsland. Leuke dingen bedenken is niet zo moeilijk, maar voor veel mensen blijft het daarbij. Want tegen je baas zeggen dat je een jaar weg wilt, is toch andere koek. Overwin die angst, zeggen twee mensen die het hebben gedaan. Hun advies? Gewoon doen!

 

NIET HAPPY

“Een tijd reizend doorbrengen speelde al langer in m’n hoofd”, zegt Marieke Verhoef. Die tijd wilde ze gebruiken om uit te zoeken wat ze echt wilde doen. Verhoef (38) was na het afronden van haar studie chemische technologie aan de Universiteit Twente gaan werken bij ingenieursbureau Comprimo, tegenwoordig een onderdeel van Jacobs. Al vrij snel rolde ze in het projectmanagement van grote bouwprojecten. “Ik was altijd van plan om de managementkant op te gaan en dat lukte ook meteen heel goed. Ik maakte snel carrière”, zegt Verhoef. “Maar na een jaar of zes realiseerde ik me dat ik niet happy was met de manier waarop het ging. Maar wat wilde ik dan wel?”

Het besluit om een jaar te gaan reizen viel middenin een project. Verhoef heeft het project afgerond en de stoute schoenen aangetrokken. “Tegen m’n baas zei ik: ‘Ik ga een jaar reizen, hoe kunnen we dat regelen?’ Deze directe benadering is volgens mij de enige manier om het te doen. Je moet de beslissing niet bij je baas leggen.”

 

BEVRIJDEND

“De reactie van mijn baas was overigens goed. ‘We zouden het leuk vinden als je terugkomt’, was de reactie en dat had ik ergens ook wel verwacht.” Begin 1999 vertrok Verhoef, samen met haar huidige man, voor een reis rond de wereld. “Het jaar heb ik heel bewust gebruikt voor ‘self searching’. Voorafgaand aan mijn sabbatical was ik begonnen met Avatar, dat is een training die je leert om heel bewust te ervaren en je leven vorm te geven.” Avatar bleef een grote rol spelen tijdens de reis. “Door Avatar ben ik veel bewuster gaan leven. Ik ben daardoor goed gaan nadenken over mijn baan, wat ik daarmee wilde.” Het gevolg bleef niet uit en tegen het einde van de reis heeft ze haar baas gemaild dat ze niet terugkwam. “Toen ik de knoop had doorgehakt, gaf dat een heel bevrijdend gevoel.”

Achteraf bezien blijkt Avatar het breekpunt te hebben gevormd in Verhoefs switch, niet de reis. “Ik was bang om m’n carrière weg te gooien, maar Avatar heeft me sterk gemaakt. Het heeft de basis gelegd om een eigen draai aan mijn leven te geven.” Sinds vier jaar is ze fulltime Avatar-master en geeft ze zelf trainingen. Heeft ze het nu gevonden? “Ja, dit is het meest vergaande wat ik met mijn leven kan doen.”

 

KNIPPERLICHT

Dat ontslag nemen om te gaan reizen geen belemmering is om bij je oude werkgever terug te keren bewijst Riemer Fokkema, sector P&O Manager bij DSM NeoResins. Met DSM heeft Fokkema (33) een knipperlichtrelatie. Na een stage bij DSM begon hij zijn loopbaan bij de human resources-afdeling van DSM Fibre Intermediates. Hij werkte aan het project ‘4x4: Zelf achter het stuur van je loopbaan’, een project dat bij uitstek op hem van toepassing zou blijken. In 2000 vertrok hij naar een Amerikaans bedrijf, maar hij was snel weer terug bij DSM. Het buitenland bleef echter trekken en reisplannen werden gesmeed. “Ik heb ver van tevoren verteld over mijn plannen, maar dat werd niet direct opgepikt.” In 2003 werden de plannen echter concreet. Hij kreeg toen net een nieuwe baas en bij de eerste kennismaking is hij meteen met de deur in huis gevallen. “Ik zag er wel tegenop om te zeggen dat ik wegging. Gelukkig werd het heel positief ontvangen.”

Ook binnen de organisatie viel het plan beter dan verwacht. “De reacties waren overwegend positief en een aantal mensen leek echt jaloers.” In september 2003 vertrokken Fokkema en zijn vriendin in een terreinwagen richting Afrika. Ze zijn via de westkant naar Zuid-Afrika gereden en via de oostkant van het continent terug tot aan Addis Abeba in Ethiopië. Al met al zijn ze bijna twee jaar onderweg geweest. De reis heeft hem een stuk rustiger gemaakt. “Als ik niet was gegaan, dan was het blijven knagen.” Terug in Nederland is hij met open vizier op zoek gegaan naar een baan en heeft hij bij verschillende bedrijven gesolliciteerd, waaronder DSM. Dat klikte wederom het best, ook al moesten beide partijen even aan het idee wennen. Fokkema: “Er waren toch wel wat twijfels. ‘Komt die kerel nou voor de derde keer terug? En hoe lang blijft hij dan?’, dachten sommigen.” Hij bewondert het wel dat DSM deze stap heeft gezet. “Ik denk dat veel bedrijven dat lef niet hadden gehad.”

 

ZALIGMAKEND

Fokkema denkt dat een sabbatical ook zonder een speciale levensloopregeling kan. “Je hoeft niet te wachten op regels. Als je zoiets van plan bent, moet je het gewoon doen.” Hij vindt dat veel mensen te veel hechten aan de schijnzekerheid van een contract. “Een contract is niet zaligmakend, maar dat wordt wel eens vergeten. Gewoon een jaar weggaan en dan zonder problemen je ‘oude’ functie weer oppakken; zo werkt het in de praktijk niet.” Zoek je zekerheid in het opbouwen van een goed netwerk, adviseert Fokkema. “Probeer verder je sporen te verdienen in je baan en door je werk heel goed af te ronden en over te dragen.” En wees niet bang voor de reacties, ook niet als je terugkomt en op zoek gaat naar een baan. “DSM stond ervoor open, dat geldt zeker niet voor alle bedrijven. ” Dat is vooral een cultuurkwestie. “In Australië is er geen enkele regeling voor dit soort zaken, maar toch reizen Australiërs ontzettend veel. Het grote verschil is dat een reis daar wél gewaardeerd wordt.”

 

Auteur: Esther Thole